Aşılar, hastalıktan korunmak adına sağlıklı bireylere yapıldığı için, genel olarak kişilerin aşılama sonrasında görülen yan etkilere karşı toleransı ilaçlara göre daha düşüktür. Oysa doğru uygulandığı sürece aşılar etkili ve güvenlidir. Ancak diğer tüm ilaç ürünlerinde olduğu gibi tamamen risksiz değildir ve zaman zaman aşıların da yan etkileri görülebilir. Bu yan etkilerin de büyük bir çoğunluğu hafif ve geçicidir (enjeksiyon bölgesinde kızarıklık ve şişme, hafif ateş, hafif döküntü, ağrı vb.)1,3

Ruhsatlı tüm aşılar kullanıma yönelik onay almadan önce çok titiz testlerden geçirilir, onay sonrasında düzenli olarak değerlendirilir ve yan etkiler açısından sürekli takip edilir.1,3

Aşı olunmadığı takdirde, aşı ile önlenebilir bir hastalık nedeniyle ciddi sağlık sorunları yaşama olasılığı, aşı nedeniyle maruz kalınabilecek sorunlardan çok daha yüksektir. Polio virüsün felce, kızamığın ensefalite ve diğer bazı aşı ile önlenebilir hastalıkların ölüme dahi yol açtığı göz önünde bulundurulduğunda aşı olmanın yararları, aşı nedeniyle karşılaşılabilecek zararın çok üzerindedir.3

Aşının yapılabileceği ve aşılamanın ertelenmesini gerektirmeyen durumlar:2

  • Yüksek ateş ile seyretmeyen hafif hastalık durumları
  • Mevcut veya yakın zamanda antibiyotik tedavisi alıyor/almış olma
  • Daha önceki bir aşı sonrasında enjeksiyonun yapılacağı bölgede hafif-orta düzeyli hassasiyet, kızarıklık veya şişme ya da 40.50C'yi geçmeyen ateşi olma
  • Belirli bir aşıya karşı olmadığı sürece daha önce başka bir duruma karşı alerjisi olma
  • Ailede başka bir kişide aşıya karşı yan etki gelişmiş olması

Aşıların eş zamanlı olarak uygulanmasının çocukların bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz bir etkisi yoktur. Aşılar ile maruz kalınan antijen miktarı, basit bir soğuk algınlığı sırasında maruz kalınana göre çok daha azdır. Bir defada birçok aşının birlikte yapılması enjeksiyon sayısını ve böylelikle bundan kaynaklanan acıyı azaltabileceği gibi zaman ve maliyet açısından da avantaj sunar.3

Aşıların içinde bulunan maddelerden olan ve civa içeren tiomersal bazı aşıların ve ilaçların içinde koruyucu madde olarak kullanılır. Aşılarda en fazla kullanılan koruyucu olan tiomersal güvenlidir. Aşılarda bulunan tiomersalin, sağlık açısından bir risk taşıdığına dair kanıt bulunmamaktadır.3

Kızamık-kabakulak-kızamıkçık (KKK) karma aşısının, otizm veya otistik bozukluklara yol açtığına dair kanıt bulunmamaktadır. Bu aşıyla otizm arasında bir ilişki bulunduğuna iddia eden araştırma, bilimsel kanıtlar sunamadığı için yayımlandığı bilim dergisi tarafından geri çekilmiştir.3

REFERANSLAR

  • WHO. Vaccine Safety Basics Learning Manual. Geneva, World Health Organization, 2013.
  • Hibberd PL. UpToDate Patient Education: Adult vaccines (Beyond The Basics). https://www.uptodate.com/contents/adult-vaccines-beyond-the-basics?source=see_link (son erişim tarihi: 02.06.2017)
  • WHO. Questions and answers on immunization and vaccine safety. http://www.who.int/features/qa/84/en/ (son erişim tarihi: 01.06.2017)
  • World Immunization Week Infographics. 5 facts on vaccines. http://www.who.int/campaigns/immunization-week/2017/infographic/en/ (son erişim tarihi: 01.06.2017)