Pnömokokal hastalıklar, Streptococcus pneumoniae (pnömokok) adı verilen bakterinin yol açtığı enfeksiyonlardır.1 Bazıları yaşamı tehdit edici olan bu enfeksiyonlar akciğerler, beyin, kan ve orta kulağı etkileyerek buralarda zatürre, menenjit, orta kulak iltihabı gibi hastalıklar oluşturabilir.2

Nedir

Pnömokokal hastalıklar, Streptococcus pneumoniae (pnömokok) adı verilen bakterinin yol açtığı enfeksiyonlardır.1 Bu enfeksiyonların bazıları yaşamı tehdit edicidir. Pnömokok bakterisi özellikle küçük çocuklarda kan dolaşımı enfeksiyonu (bakteriyemi), zatürre, menenjit ve orta kulak iltihabının en sık nedenini oluşturur. Bunlardan özellikle kan dolaşımı enfeksiyonu ve menenjit gibi durumlar ağırdır ve genellikle hastanede tedaviyi gerektirir.2

Ülkemizde Ulusal Bağışıklama Programı kapsamında 0-6 aylık bebeklere 2., 4., 6. ve 12. aylarda toplam 4 doz olarak konjuge pnömokok aşısı uygulanır. Diğer çocukluk yaş gruplarında ve erişkinlerdeki pnömokok aşılama önerileri ve aşı zamanları ile ilgili lütfen doktorunuza başvurunuz.3

Konjuge aşı invazif hastalığa karşı %97, polisakkarit aşı ise %60-70 koruma sağlar.4

En sık 65 yaş ve üzeri erişkinler, 2 yaş altındaki çocuklar ve risk teşkil eden ek hastalığı veya astımı olan, sigara içen ve bağışıklık sistemi zayıflamış bireyler.1,4

Belirtiler

Hastalığın belirtileri enfeksiyonun tipine göre değişkenlik gösterir.5 Pnömokokal zatürrenin belirtileri ateş, öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısıdır.1 Pnömokokal menenjitin belirtileri ensede sertlik, ateş, bilinç bulanıklığı ve ışığa karşı duyarlılıktır.1 Pnömokokal bakteriyeminin belirtileri ateş, titreme, eklem ağrısı ve uyanık olma halinde azalmadır.1 Pnömokokal orta kulak iltihabının belirtileri kulak ağrısı, kulak zarında şişme ve bazen de uykusuzluk, ateş ve huzursuzluktur.1

Komplikasyonlar

Pnömokokal zatürrenin komplikasyonları; eşlik eden gribin ağırlaşması, kan dolaşımı enfeksiyonu, akciğer zarı ve kalp zarında enfeksiyon ve akciğerde apse oluşumudur.4 Pnömokokal bakteriyemi ortalama %20 oranında ölümcüldür, bu oran yaşlı hastalarda %60’lara kadar çıkabilir.4 Pnömokokal menenjitin komplikasyonları bilinç değişiklikleri, nöbetler ve komadır. Çocuklarda %8, erişkinlerde ise %22 oranında ölümcüldür. Sağ kalanlarda da kalıcı hasarlar yaygındır.4 Pnömokokal orta kulak iltihabının komplikasyonları mastoidit ve menenjittir.4

Bulaşma

Bakterinin bulaşması enfekte kişilerin solunum yollarından çıkan damlacıkların doğrudan başka bir kişiye geçmesiyle olur. Ayrıca bakteriyi üst solunum yollarında taşıyan kişilerde bakterinin diğer dokulara yayılması ile de kişinin kendisine ait başka organlara bulaşma meydana gelebilir.4

Korunma Yolları

Pnömokokal hastalıktan korunmanın en iyi yolu aşılanmaktır. Ayrıca gribe yakalanmak pnömokokal hastalık riskini artırdığı için, her yıl grip aşısı olmak da bu hastalığa karşı korunma yollarından biridir.6

Referanslar

İlginizi Çekebilir