Genellikle yabani bir hayvanın ısırmasıyla bulaşan en eski ve en korkulan insan enfeksiyonlarından biri olan kuduz, yakalanıldığında en yüksek öldürücülük oranına sahip enfeksiyondur.1,2

Nedir

Kuduz, kuduz virüsünün çoğunlukla enfekte olmuş yabani bir hayvan tarafından ısırılma sonucunda bulaştığı bir enfeksiyondur. Kuduz virüsü merkezi sinir sistemini enfekte ederek beyinde hastalık oluşturur ve bu yolla ölüme yol açar.2 Çoğunluğu gelişmekte olan ülkelerde görülmek üzere dünyada her yıl 30 ila 70 bin kişinin kuduzdan öldüğü tahmin edilmektedir.1

Belirtiler

Kuduzun ateş, baş ağrısı, genel güçsüzlük ve rahatsızlık gibi erken belirtileri birçok hastalık ile benzerlik gösterir. Hastalık ilerledikçe daha tipik belirtiler görülmeye başlar. Bunlar uyuyamama, kaygılılık hali, bilinç bulanıklığı, hafif veya kısmi felç, halüsinasyon, tükürük salgısında artış, yutma güçlüğü ve sudan korkma gibi belirtilerdir. Bunlar ortaya çıktıktan sonra günler içinde ölüm meydana gelir.2

Komplikasyonlar

Hastalığın seyri ısırığın genişliği, ısırılan yerin başa olan yakınlığı ve salya miktarından önemli oranda etkilenir. Hastalar sıklıkla komplikasyonlar nedeniyle kaybedilir. Bu komplikasyonlardan biri kas spazmları, kontrol edilemeyen nöbetler ve solunum kaslarındaki felç sonucu görülen solunum durmasıdır. Ayrıca kalp ritim bozuklukları da görülmektedir.1

Bulaşma

Kuduz çoğunlukla enfekte bir hayvanın ısırığı sonucu salyasına maruz kalınmasıyla bulaşır. Kuduzun ortalama kuluçka süresi 1 ila 3 ay olsa da, birkaç gün içinde de belirtiler gelişebilir. Özellikle sinir ağının zengin olduğu yüz gibi bölgelerde bu süre daha kısadır.1

Korunma Yolları

Tedavi edilmediğinde her zaman ölümcül olan kuduz, doğru yara bakımı ve maruziyet sonrası aşılama ile önlenebilir bir hastalıktır. Kuduz olduğu varsayılan bir hayvanın ısırığına maruz kalındıktan sonra pasif aşılama acilen uygulanması gereken bir müdahaledir. 4

Kuduzu önlemenin en önemli ilk adımlarından biri de yara bakımıdır. Isırık yarası ve çiziklerinin sabun ve suyla yıkanması önerilir. Ayrıca povidon iyot gibi maddeler de kullanılmalıdır. Tek başına yara bakımı kuduz olasılığını %90 azaltabilmektedir.4

Ayrıca yaranın tipine göre tetanoz aşısı ve antibiyotik tedavisi de verilebilir.4

Veteriner hekimler veya hayvan bakıcıları gibi kuduz açısından risk altında olan bireylerde ilk dozdan 7 gün sonra ikinci, 21 (veya 28) gün sonra üçüncü olmak üzere toplam 3 dozluk önleyici aşı uygulaması yapılır.3

Referanslar

İlginizi Çekebilir