18 Ekim 2017

Seyahat aşıları ile ilgili bilinmesi gerekenler

Uluslararası seyahat eden insan sayısı her yıl giderek artmaktadır. Seyahat imkanlarının artması, yurtdışına seyahat eden yolcuların kendi ülkelerinde görülmeyen birçok bulaşıcı hastalık riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olur. Bu nedenle seyahat öncesi kişilere gidecekleri ülke ve hastalık riskleri hakkında bilgilendirme yapılmalı, koruyucu önlemlerin alınması sağlanmalıdır. Aşı sonrası bağışıklık yanıtı için belli bir süre gerektiğinden, seyahatten ortalama 4-6 hafta önce seyahate gideceklerin hekime veya Seyahat Sağlığı Merkezlerine başvurmaları gerekir. Seyahat Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz olarak aşılar yapılmakta ve koruyucu ilaçlar verilmektedir.1

canvas image

Seyahat aşılaması; gidilecek bölgedeki hastalık riskleri, seyahat öncesi süre ve seyahat süresi, kişinin yaş, gebelik, altta yatan hastalıklar gibi özelliklerine bağlı olarak değerlendirilir. Seyahat öncesi aşılama, bazı riskli hastalıklara karşı koruyucu olsa da sıtma, AIDS gibi hastalıklara karşı koruyucu aşı henüz yoktur. Bu nedenle genel enfeksiyon kontrol önlemlerinin önemi hala büyüktür.1

Seyahat aşı programı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından gidilecek ülkeye göre önerilen ve kişinin bağışık durumuna, seyahat türü ve süresine göre ayarlanan programlardır. Aşılar; rutin, zorunlu, ve önerilen aşılar olarak sınıflandırılmıştır.1

Rutin Aşılar1

  • DBT (Difteri, Boğmaca, Tetanoz)
  • Hepatit B
  • Hib (Haemophilus İnfluenza tip B)
  • İnfluenza
  • KKK (Kabakulak, Kızamık, Kızamıkçık)
  • Pnömokok
  • Polio
  • Tüberküloz
  • Suçiçeği

Önerilen Aşılar1

  • Kolera
  • Hepatit A
  • Meningokok
  • Kuduz
  • Japon Ensefaliti
  • Kene kaynaklı ensefalit
  • Tifo
  • Sarı Humma

Zorunlu Aşılar1

  • Sarı Humma
  • Meningokoksik Menenjit

Seyahat öncesi kişiye zorunlu ve rutin aşıların dışında hangi aşıların yapılması gerektiği de önemli bir konudur. Kişiye ve yolculuğa ait özellikler değerlendirilerek yapılması gereken seyahat aşılarına karar verilir. Yani seyahat öncesi yapılması gereken aşı şeması kişiye özgüdür. Bu risk değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulan özellikler şunlardır:2

Kişiye ait özellikler:

  • Yaş (çocuk ve yaşlılarda bazı aşılar yapılamayabilir veya etkinlikleri ve yan etkileri farklı olabilir)
  • Sağlık durumu (Diyabet gibi bazı kronik hastalıkların olması hastalıklara daha duyarlı olunmasına neden olabilir, bazı hastalıklarda birtakım aşılar yapılamayabilir)
  • Hamilelik ve emzirme durumu (Bazı aşılar yapılamayabilir)
  • Bağışıklık sistemi yetmezliği (Bazı aşılar yapılmamalıdır)
  • Alerji öyküsü
  • Aşılama geçmişi2

Yolculuğa ait özellikler:

  • Gidilen ülke (Bazı hastalıklar bazı ülkelerde daha sık olabilir)
  • Yolculuğun zamanı (Bazı hastalıklar yılın belli döneminde görülebilir. Örneğin yağışlı dönemde)
  • Süre (Kalınan sürenin artması riski artırır)
  • Kalınan yer (Kırsal bölgede hastalık riskleri daha fazla olabilir, kamp alanında konaklamada risk otele göre fazladır)
  • Seyahatte yapılan aktiviteler (Kırsal alanda çalışmak, doğa yürüyüşü yapmak gibi aktiviteler riski artırabilir)

Hiçbir aşının %100 koruma sağlayamadığı ve aşı yapılsa bile genel enfeksiyondan korunma önlemlerine uyulması gerektiği akılda tutulmalıdır.2

İlginizi Çekebilir