Çocuklar, yaşlılar, ve seyahat edenler ek aşılar yaptırarak korunmaya ihtiyaç duyarlar. Fakat bu grupların dışındaki kişilerin de ek aşılar yaptırmaları gerekir.
Sağlık hizmetleri sektöründe çalışanların aşılarının tam ve güncel olması gerekir. Onlar her zaman hastalıklara ve enfeksiyonlara maruz kalabilirler ve de diğer hastalara bu hastalıkları geçirebilirler.
Pek çok sağlık hizmetleri sektörü çalışanının grip aşısı yaptırması gerekir. Kanla teması olan herhangi birinin de Hepatit B aşısı olması gerekir.
Sıklıkla, kronik sağlık problemleri olan insanlar da ek aşılar yaptırmaya ihtiyaç duyarlar. Eğer bu solunum yolu hastalıklarını kaparlarsa bu gruptaki insanların çok daha fazla komplikasyon riski taşırlar. Grip ve Pnimokokal hastalık aşılarının yapılması gereken özel durumlar şunlardır:
| Grip (İnfluenzae) | Pneumococcal Hastalık |
| Özel Durumlar | Özel Durumlar |
|---|---|
| Kalp Hastalığı | Kalp Hastalığı |
| Akciğer Hastalığı | Akciğer Hastalığı (Astım hariç) |
| Diyabet (Şeker Hastalığı) | Diyabet (Şeker Hastalığı) |
| Böbrek Problemleri | Böbrek veya Karaciğer Problemleri |
Bağışıklık sistemini zayıflatan bir sağlık problemi olan insanların grip, Hib, ve Pneumococcal hastalığa karşı aşı olmaları gerekebilir (zayıf bağışıklık sistemleri yüzünden burun spreyi şeklinde olan grip aşısı yerine enjeksiyon şeklindeki grip aşısını yaptırmalıdırlar). Bu tür sağlık problemleri arasında aşağıdakileri sayabiliriz:
- HIV
- Lösemi (Kan Kanseri)
- Lenfoid dokudan başlangıcını almış Ur, Lenfom, Adeni
- Dalağın alınması veya hastalanması
- Omurilik Tümörü, Miyelom-Hodgkin's hastalığı
- Organ veya Kemik İliği nakli
- Kemoterapi ile tedavi
- Kortikosteroidler (Steroid yapıda olan ve adrenal korteks tarafından salgılanan bir grup hormon) ile uzun vadeli tedavi
Diyalize bağlı insanların Hepatit B aşısı olmaları gereklidir. Kronik karaciğer hastalığı olan hastaların ise Hepatit A aşısı olmaları gereklidir.
Diğer özel durumlar
- Hamileliğin 3’üncü ayını geçen hamile bayanlar, grip/nezle mevsiminde etkinliği yok edilmiş grip virüsü içeren grip aşısı olmalıdır.
- Veterinerler ve hayvan eğiticileri kuduz aşısı yaptırmak zorundadırlar. Bunlar dışında hayvanlarla uğraşan herkes veya hayvanların yaşama ihtimali olan mağaraları araştıran kaşifler de aynı zamanda kuduz aşısı olmalıdırlar.
- Huzur evlerinde veya uzun vadeli bakım evlerinde yaşayan insanların da grip aşısı olması gerekmektedir. Gelişim bozuklukları olan insanlar için kurulan kurumlarda çalışanlar veya yaşayanların da Hepatit B aşısı olması gerekebilir.
- Yurtlarda kalan üniversite öğrencilerinin menenjit aşısı olmayı düşünmeleri iyi olabilir.
- Uyuşturucu kullanan ve bunları enjeksiyon yoluyla alan insanların Hepatit A ve Hepatit B hastalıklarına karşı aşı olmaları gerekir.
- Son 6 ay içerisinde 1’den fazla cinsel ilişki partneri olan insanların Hepatit B aşısı olması gerekir. Erkek erkeğe cinsel ilişkide bulunan eşcinsellerin hem Hepatit A hem de Hepatit B için aşı olmaları gereklidir.
- Bulaşıcı materyallerin bulunduğu bir laboratuarda çalışan herhangi biri risk altında olabilir. Erkek veya bayan bu insanların aşı olması gerekebilir.
Açıkça görüldüğü gibi sizi bir hastalık riski altına sokabilecek pek çok durum mevcuttur ve bunları bir listeye sığdırmak mümkün değildir. Eğer kendi durumunuz hakkında şüpheleriniz varsa, doktorunuza danışınız. Doktorunuz ek aşılara ihtiyacınız olup olmadığına karar verebilir.
Kimler aşı olmamalıdır?
Bazı durumlarda aşı olunmaması gereklidir. Örneğin:
- Hafif sayılamayacak kadar hasta durumda olanların, iyileşene kadar aşı olmamaları gereklidir.
- Geçmişte bir aşıya karşı ağır, hayati tehlike oluşturacak derecede reaksiyon verenler, aynı aşıdan kaçınmalıdır.
- Aşağıdaki durumlara sahip olan insanların kızamık, kabakulak, ve kızamıkçık için geliştirilen kombine MMR aşısını, suçiçeği, sarı humma, ve canlı grip (burun spreyi) aşılarını olmadan önce doktorları ile görüşmeleri gereklidir:
- Yakın bir tarihte kan nakli olanlar veya bağışık gama globülin (immune -gamma- globülin) tedavisi görenler,
- Uzun süreli hastalıkları olanlar,
- Zayıflatılmış veya bastırılmış bir bağışıklık sistemine sahip olanlar,
- Hamile bayanlar.
Gördüğünüz gibi, düşünülmesi gereken çok şey vardır. Fakat, bunların hepsini tek başınıza çözmek veya anlamak zorunda değilsiniz.
Eğer bir aşıyı olmanız gerekip gerekmediği konusunda kafanız karıştıysa doktorunuza danışınız. Sağlığınızı korumak için neyin gerekli olup olmadığını konusunda size yardımcı olacaktır.
