Bağışıklık sisteminiz, vücudunuzu bakteri, virüs ve benzeri hastalık yapan diğer tüm organizmalara karşı korur. Aşılar, bağışıklık sistemi yoluyla sizi korurlar.
Bu sürecin nasıl işlediği şöyle anlatılabilir:
- Yabancı bir organizma vücudunuza girdiği zaman, bağışıklık sisteminiz antikor adı verilen proteinleri üretir. Antikorların görevi, organizmadaki “antijen” adı verilen bir proteine kenetlenerek yabancı organizma ile mücadele etmektir.
- Bu yabancı organizmalar avantajlı bir başlangıç yapmışlardır. Hızlı bir şekilde çoğalırlar. Vücudunuz “istilacılarla” savaşabilmek için yeterli miktarda antikor ürettiği zaman, siz yabancı organizmaların ürettiği bakterilerden dolayı çoktan hasta olmuş olabilirsiniz.
- Aşı, hastalığa neden olan organizmaların ölü veya zayıflatılarak pasif hale getirilmiş hallerini içerir. Aşı olduğunuz zaman, bağışıklık sisteminiz vücudunuz sanki istila edilmiş gibi tepki gösterir. Bu yolla aşı, bağışıklık sisteminizin antikor üretmesini sağlar.
- Bu nedenle, kendisine karşı aşı olduğunuz aynı yabancı organizma gelecekte de vücudunuza bulaşırsa, bağışıklık sisteminiz onunla mücadele etmek için hazır olacaktır.
Bağışıklık sistemi, genellikle çok iyi çalışırsa da, bazen yeterince hızlı değildir. Yaşamı tehlikeye atabilecek bazı hastalıklar o kadar çabuk yayılır ki, vücut bununla mücadele edecek zamanı bulamaz. Bu hastalıklar tehlikeli ve hatta ölümcül olabilirler.
Aşılar nasıl etki eder?
Aşılar doğal bağışıklık sistemimizin işleyişini taklit ederek çalışırlar. Fakat, arada önemli bir fark vardır. Bağışıklığı, hastalığa yakalanmadan kazanırsınız.
Bir aşı, ya hastalığa neden olan maddeden bir miktar antijen ya da zayıflatılmış ve genellikle (eğer olursa) hafif yan etkilere neden olacak bir “canlı mikrop” içerir.
Bir kez aşı olduğunuz zaman, aşı içerisindeki antijenlere karşı, vücudunuz sanki gerçek hastalığa maruz kaldığınız zamanda olduğu gibi antikor üretir. Fakat aşı, sadece canlı olmayan veya zayıflatılmış olan antijenleri içerdiği için hastalığa neden olmaz. Ara sıra, kolda ağrı veya hafif ateş gibi çok ciddi olmayan yan etkilere maruz kalabilirsiniz.
Vücudunuz yeteri kadar antikor ürettikten sonra, hastalığa karşı bağışıklık kazanmışsınız demektir. Eğer, daha sonra hastalık etkenine maruz kalırsanız, antikorlar mücadele etmek için hazır bulunurlar. Aşılar, vücudunuzun kendi kendini korumasına yardım ederler.
Bazı durumlarda, kazanılan bağışıklık zamanla yavaş yavaş yok olabilmektedir. İşte bu, bazı aşılar için neden güçlendirici enjeksiyonlara ihtiyaç duyduğunuzu açıklar. İlave enjeksiyonlar, bağışıklık tepkinizi güçlendirmektedir.
